در فهرست کالاهای صادراتی ایران به عراق، گاهی با مواردی روبه‌رو می‌شویم که در نگاه اول «عجیب» یا دست‌کم «غیرمنتظره» به‌نظر می‌رسند. فهرست زیر بر پایه‌ی گزارش‌های رسانه‌های ایرانی (نظیر خبرگزاری مهر، ایرنا، ایسنا، تجارت‌نیوز و…) و همچنین آمار منتشرشده از سوی گمرک ایران در سال‌های اخیر (عمدتاً ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰) گردآوری شده است. لطفاً توجه کنید که آمار دقیق وزن یا ارزش دلاری برخی از این اقلام در هر سال متفاوت است؛ اما اصلِ صادرات این اقلام به عراق در رسانه‌ها و گزارش‌های رسمی منعکس شده است. ویستا نیز در گزارشی روش ارسال بار هایی که در ادامه معرفی کردیم را کار کرده است و اگر برایتان سوال است مواردی مانند سنگ پا یا حلزون را چگونه به عراق صادر میکنند؛ به ویستا مراجعه کنید.
- سنگ پا
- شاید مشهورترین کالای عجیبی که نامش بارها در رسانه‌های داخلی درباره‌ی صادرات به عراق مطرح شده، همین سنگِ پا باشد. بر اساس گزارش‌های گمرک، در سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹، ایران چندین تُن سنگ پا به عراق صادر کرده است.
- زالو
- استفاده‌ی پزشکی از زالو در طب سنتی باعث شده ایران در سال‌های اخیر به یکی از صادرکنندگان این موجود به کشورهایی چون عراق تبدیل شود. گزارش‌هایی از صادرات زالو در مقیاس‌های کوچک و متوسط به عراق منتشر شده است.
- حلزون
- هرچند حجم این صادرات چندان بالا نیست، اما صادرات حلزون نیز در برخی آمارهای گمرک برای عراق ثبت شده است. حلزون از منظر صنایع آرایشی-بهداشتی (مانند تولید کرم‌ها) و نیز در موارد تحقیقاتی کاربرد دارد.
- عصاره شیرین‌بیان
- گیاه شیرین‌بیان در صنایع دارویی و غذایی کاربرد دارد. ایران تولیدکننده‌ی مهم شیرین‌بیان در منطقه است و بخشی از عصاره‌ی آن به عراق صادر می‌شود. شاید در نگاه نخست عجیب به‌نظر برسد، اما در میان اقلام «نامتعارف» صادراتی به عراق نامش دیده می‌شود.
- پوست و روده‌ی دام (احشام)
- در آمارهای گمرک، اقلامی مانند روده، پوست و احشای دام نیز به‌صورت رسمی به عراق صادر می‌شود. این کالاها در صنایع مختلف (مانند تولید نخ جراحی از روده‌ی گوسفند، چرم‌سازی و…) کاربرد دارند.
- ماهی زینتی
- ایران بخشی از ماهیان تزئینی خود را (به‌ویژه ماهیان گرمسیری و آب شیرین) به کشورهای همسایه از جمله عراق صادر می‌کند. صادرات ماهی زینتی شاید برای عموم مردم به‌عنوان یک کالای «عجیب» تلقی شود، اما در بازار آکواریوم عراق تقاضا دارد.
- حنا
- گرچه حنا در فرهنگ خاورمیانه کالایی شناخته‌شده است، اما اگر از بُعد «کالاهای صنعتی» به آن نگاه کنیم، قرار گرفتن حنا در فهرست صادرات رسمی، برای برخی عجیب است. ایران در حوزه‌ی تولید و صادرات حنا سابقه دارد و عراق یکی از خریداران آن محسوب می‌شود.
- بَشکه و ظرف پلاستیکی (مستعمل و نو)
- در برخی آمارهای گمرک، صادرات انواع بشکه و گالن پلاستیکی به عراق به چشم می‌خورد. بخشی از این صادرات شامل ظروف بازیافتی یا ظروفی است که در صنایع مختلف عراقی مورد استفاده قرار می‌گیرد و از منظر عموم مردم کالاهای «عجیبی» به حساب می‌آید.
منابع (نمونه گزارش‌ها)
- گزارش‌های سالانه‌ی گمرک جمهوری اسلامی ایران (۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰)
- خبرگزاری مهر، گزارش «صادرات کالاهای عجیب و غریب به عراق» (منتشر شده در بازه‌ی ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰)
- خبرگزاری ایرنا، گزارش «صادرات غیرمعمول ایران به کشورهای همسایه»
- پایگاه خبری تجارت‌نیوز، گزارش‌هایی درخصوص «کالاهای نامتعارف صادراتی»
توضیح مهم: با توجه به این‌که آمار صادرات ممکن است سال به سال تغییر کند، حجم یا ارزش دلاری هر کدام از اقلام فوق بسته به دوره‌ی زمانی متفاوت است. اما وجود این اقلام در فهرست صادرات رسمی به عراق، در گزارش‌های رسانه‌های داخلی و آمار گمرک ایران تأیید شده است.